Tính duy trì ổn định

DUY TRÌ - ỔN ĐỊNH.

 Tính kiểm soát là tính muốn bao quát, nắm bắt mọi thông tin, đơn giản là muốn biết mọi sự đang diễn ra như nào? Mọi sự việc quanh ta đang diễn ra bình thường ta sẽ cảm thấy bình thường, nếu có một sự việc bất thường ta sẽ cảm thấy bất an. Ví dụ ta hay hỏi những người thân thường gặp trên đường, bạn ổn chứ? Anh, chị đi đâu vậy? Làm gì vậy? Tần suất các câu hỏi trên diễn ra phổ biến trong đời sống thường nhật.

Mục đích của kiểm soát là muốn thu thập thông tin từ những người có liên quan, những thông tin bình thường thu được sẽ hình thành cảm giác bình an khi mọi việc đang diễn ra bình thường, nếu có một tin bất thường sẽ khiến ta lo lắng, suy nghĩ. Nếu ta thấy con cái, vợ chồng của mình đi học, đi làm có lịch trình như thường ngày, ta biết quỹ đạo an toàn vẫn đang được duy trì, nếu chồng hoặc con về không đúng giờ như thường ngày thì tâm lý của người vợ lo lắng, không yên, thấy cảm giác xáo trộn, mất bình tĩnh, không thể tiếp tục làm việc và sinh hoạt như bình thường, có thể mất ngủ, hồi hộp lo sợ… Cuộc sống luôn vận động, thay đổi liên tục, duy trì sự ổn định cũng là một nhu cầu cụ thể rõ ràng, đó chính là nhu cầu bình an. Muốn có bình an thì mọi việc cần ở trong vòng kiểm soát.

Hiểu được tính kiểm soát này ta cần thỏa mãn nhu cầu kiểm soát là thông báo ngay cho người thân khi có lịch trình thay đổi. Mấu chốt để làm thỏa mãn kiểm soát là cần có sự trao đổi thông tin, có sự tôn trọng lẫn nhau, có sự đồng cảm thấu hiểu. Cả hai phía cần biết đón nhận và phản hồi kịp thời với nhau. Nếu không có trao đổi thông tin qua lại giữa hai người là mất kết nối, mất kiểm soát. Nguyên nhân mất kết nối là thái độ không hợp tác, là sử dụng ngôn từ thiếu tính chân thành, là thiếu sự quan tâm, là ngôn từ cộc cằn, là thái độ miệt thị, quy chụp, cường điệu hóa, nghiêm trọng hóa. Một người áp đặt cứng nhắc, đòi hỏi quá mức phải thế nọ, phải thế kia. Phương pháp hay là dùng tin nhắn hay hơn gọi điện trực tiếp, với câu từ đơn giản ngắn gọn, người báo tin chỉ cần báo giờ đến, giờ có mặt, không nên trình bày quá dài dòng những lý do rườm rà. Ta không nên đòi hỏi quá nhiều thông tin như điều tra xét hỏi, anh đi với ai? Làm gì? Tại sao? Hạn chế gọi phone trực tiếp vì giọng nói thường gắn vào thái độ như hằn học, hậm hực, ức chế, thờ ơ… Cả hai bên cần có thái độ tôn trọng tính riêng tư của mỗi người, tránh can thiệp quá sâu đòi hỏi chiếm hữu, sở hữu nhau. Mỗi người là một thế giới riêng, họ có lý do riêng của họ, tôn trọng người khác ta sẽ được người khác tôn trọng lại. Kiểm soát là kiểm soát lịch trình, thời khóa biểu của người kia, chứ không phải là nắm giữ, trói buộc người đó. Thấu hiểu là nhận biết khung giới hạn của người kia, có thể anh ta không chia sẻ hết nhưng mình biết phạm vi anh ta có thể làm và không thể, ta đừng đòi hỏi quá chi tiết sẽ làm người khác khó chịu vì họ phải nghĩ, phải dẫn chứng, phải biện minh, sinh ra nói dối, nói cuội. Tính kiểm soát cũng cần nhận biết quy luật vô thường, mọi sự biến đổi không ngừng. Ta cần luyện để có năng lực thích ứng với biến động, nới rộng dần vòng kiểm soát mỗi ngày, tránh đóng khuôn cứng nhắc, biết chấp nhận với cái mới đến, biết xả thải những nguyên tắc cũ không còn phù hợp. Quá trình nạp xả cần liên tục để ta không còn mất kiểm soát với các biến cố đến dù nó lớn cỡ nào.